Archiwum autora: mentor

Alain Fournier „Mój przyjaciel Meaulnes”

Przekład: Anna Iwaszkiewicz
Reżyseria: Zdzisław Tobiasz
Realizacja akustyczna: Andrzej Brzoska

Trzyczęściowe słuchowisko zrealizowane Teatrze Polskiego Radia wyemitowane po raz pierwszy 20 maja 1984 roku (cześć pierwsza, ostatnia 3 czerwca 1984).

Słuchowisko było nadawane w cyklu „Romanse i nie tylko”.

Każdy z odcinków trwa trochę ponad 40 minut

Obsada cz. 1:
Mieczysław Hryniewicz (Franciszek Sourel)
Aleksandra Koncewicz (pani Sourel, matka Franciszka)
Marek Kondrat (Augustyn Meaulnes)
Tadeusz Chudecki (Julian)
Piotr Pawłowski (pan Sourel, ojciec Franciszka)
Tadeusz Włudarski (Pierrot)
Wojciech Wysocki (Rudolf de Galois)
Jerzy Tkaczyk (Pasquiet)
i inni.

Obsada cz. 2:
Mieczysław Hryniewicz (Franciszek Sourel)
Marek Kondrat (Augustyn Meaulnes)
Wojciech Wysocki (Rudolf de Galois)
Piotr Pawłowski (pan Sourel, ojciec Franciszka)
Tadeusz Włudarski (Pierrot)
Tadeusz Chudecki (Julian)
Wojciech Machnicki (chłopiec)

Obsada cz. 3:
Mieczysław Hryniewicz (Franciszek Sourel)
Ignacy Machowski (Florentin, wuj Franciszka)
Zdzisław Tobiasz (kapitan de Galois)
Anna Chitro (Yvonne de Galois)
Irena Malkiewicz (Amelia, ciotka Franciszka)
Marek Kondrat (Augustyn Meaulnes)
Tadeusz Chudecki (Julian)
Wojciech Wysocki (Rudolf de Galois)
Wojciech Machnicki (chłopiec)

„Le Grand Meaulnes”, znany w polskiej wersji jako „Mój przyjaciel Meaulnes”, to jedyna powieść napisana przez francuskiego pisarza Alaina-Fourniera. Książka została po raz pierwszy opublikowana w 1913 roku i szybko zyskała status klasyka literatury młodzieżowej, chociaż jej urok i znaczenie wykraczają poza ten gatunek.

Powieść opowiada historię François Seurela, syna dyrektora szkoły w małym francuskim miasteczku, który staje się świadkiem i narratorem przygód swojego tajemniczego kolegi z klasy, Augusta Meaulnesa. Meaulnes, charyzmatyczny i pełen wewnętrznych rozterek bohater, wkracza do życia Seurela i całej społeczności szkolnej, przynosząc ze sobą aurę tajemnicy i przygody.

Głównym wątkiem powieści jest poszukiwanie utraconego zamku i tajemniczej dziewczyny, którą Meaulnes spotyka podczas jednej ze swoich wędrówek. Ta romantyczna i nieco surrealistyczna podróż jest metaforą przejścia od dzieciństwa do dorosłości, a także poszukiwania miłości, sensu życia i niewinności, która raz utracona, nigdy nie może być w pełni odzyskana.

Styl Fourniera jest poetycki i nostalgiczny, pełen subtelnych opisów i emocjonalnych niuansów. Autor mistrzowsko oddaje atmosferę wiejskiej Francji z przełomu XIX i XX wieku, a jego opis przyrody i zmieniających się pór roku dodaje powieści liryzmu.

„Mój przyjaciel Meaulnes” to książka o marzeniach, dorastaniu i nieuchronnej utracie niewinności. Jest to również opowieść o sile przyjaźni i pierwszej miłości, która pozostaje niezapomniana. Fournier, który zginął tragicznie w młodym wieku podczas I wojny światowej, pozostawił po sobie dzieło głęboko ludzkie, które nadal rezonuje z czytelnikami na całym świecie.

Powieść ta może być szczególnie polecana młodzieży, ale jej uniwersalne przesłanie sprawia, że jest to lektura warta uwagi także dla dorosłych słuchaczy.

Głosuj na to słuchowisko

William Szekspir „Makbet”

Reżyseria: Jerzy Rakowiecki

Premiera: 1955

Obsada:
Andrzej Szczepkowski (Makbet),
Janina Romanówna (lady Makbet),
Wojciech Brydziński (Duncan),
Stanisław Żeleński (Banko),
Mieczysław Milecki (Makduff),
Ewa Krasnodębska (lady Makduff),
Tadeusz Fijewski (Odźwierny),
Ignacy Gogolewski (Malcolm, syn Duncana),
Władysław Grabowski (Lekarz Szkocki), Helena Gruszecka (Czarownica), Tadeusz Janczar (Siward Młody), Anna Jaraczówna (Czarownica),
Zygmunt Kęstowicz (Lennox),
Roman Kłosowski (Morderca I),
Karol Leszczyński (Siward, dowódca wojsk angielskich),
Zdzisław Lubelski (Morderca II),
Mieczysław Pawlikowski (Rosse),
Jerzy Pichelski (Seiton, oficer pod rozkazami Makbeta),
Maria Żabczyńska (Dama),
Zygmunt Bończa-Tomaszewski, Janusz Jaroń, Halina Jezierska, Edward Kowalczyk, Jan Kreczmar, Wiesław Machowski, Józef Maliszewski, Danuta Mancewicz, Krystyna Possart, Janina Sokołowska, Joanna Walterówna, Janusz Ziejewski, Jan Żardecki

„Makbet” to tragedia autorstwa Williama Shakespeare’a, która opowiada o wzroście i upadku szkockiego szlachcica, Makbeta. Fabuła rozgrywa się w średniowiecznej Szkocji i jest oparta częściowo na rzeczywistych wydarzeniach historycznych.

Na początku sztuki Makbet, waleczny szkocki wojownik, wraca z bitwy, gdzie odniósł wielki sukces. Po drodze spotyka trzy czarownice, które przepowiadają mu, że zostanie najpierw tanem (lordem) Cawdoru, a potem królem Szkocji. Chociaż początkowo sceptyczny, Makbet jest zaintrygowany, kiedy pierwsza część przepowiedni spełnia się, gdy król Dunkan mianuje go tanem Cawdoru.

Pod wpływem swojej ambitnej i bezwzględnej żony, Lady Makbet, Makbet decyduje się przyspieszyć realizację przepowiedni i morduje króla Dunkana, aby przejąć tron. Po tym czynie Makbet i Lady Makbet popadają w paranoję i szaleństwo. Makbet kontynuuje swoją tyranię, mordując tych, których uważa za zagrożenie dla jego władzy.

Jednak przemoc i zdrada Makbeta prowadzą do jego upadku. Macduff, szkocki szlachcic, którego rodzina zostaje zamordowana na rozkaz Makbeta, zbiera siły przeciwko niemu. W końcu dochodzi do konfrontacji, podczas której Makbet zostaje zabity, a tron odzyskuje prawowity władca.

Sztuka bada tematy ambicji, władzy, winy i szaleństwa. Charakterystyczne dla „Makbeta” jest zastosowanie nadprzyrodzonych elementów, takich jak przepowiednie czarownic i zjawy, które odgrywają kluczową rolę w rozwoju fabuły i losach postaci.

Głosuj na to słuchowisko

Alberto Moravia „1934”

Reżyseria: Waldemar Modestowicz

Adaptacja: Ewa Stocka-Kalinowska

Opracowanie muzyczne: Małgorzata Małaszko

Premiera: 10 czerwca 1995

Kolejne emisje: 29 sierpnia 2008, godz. 18:00

Obsada

Lucio – Jarosław Gajewski

Beate/Trude – Ewa Gawryluk

Sonia – Joanna Jędryka

Shapiro – Michał Pawlicki

Galamini – Jan Matyjaszkiewicz

Alois – Marek Barbasiewicz

Paula – Grażyna Barszczewska

Dorożkarz – Jacek Jarosz

Kelner – Cezary Nowak

Fabuła powieści, na podstawie której powstał spektakl

Alberto Moravia, jeden z najważniejszych włoskich pisarzy XX wieku, zasłynął z umiejętnego łączenia psychologicznej introspekcji z analizą społeczną. W swojej powieści „1934”, po raz kolejny udowadnia, jak znakomitym obserwatorem jest, ukazując czytelnikowi wpływ politycznego kontekstu na życie zwykłych ludzi.

„1934” to opowieść o Luciano, intelektualiście, który w czasach rosnącego faszyzmu w Europie, znajduje się na wygnaniu na wyspie Ponza. Tam spotyka młodą nauczycielkę, której próbuje uświadomić zagrożenia, jakie niesie ze sobą nowy porządek polityczny. Historia ta ma również swoje zawirowania miłosne, które wplecione są w polityczne tło tamtych czasów.

Moravia z niezwykłą precyzją oddaje klimat epoki, w której narasta niepewność, strach i rozbicie moralne społeczeństwa. Jego styl jest klarowny i precyzyjny, a jednocześnie pełen emocji, co pozwala czytelnikowi poczuć atmosferę tamtych lat. Narracja jest prowadzona z perspektywy głównego bohatera, co daje nam możliwość dogłębnego zrozumienia jego myśli, lęków i motywacji.

Postacie Moravii są pełne sprzeczności i prawdziwe, co sprawia, że czytelnik może się z nimi utożsamić. Luciano, mężczyzna walczący z własnymi demonami, równocześnie próbujący uświadomić innym niebezpieczeństwa faszyzmu, to postać skomplikowana i interesująca. Jego relacje z innymi mieszkańcami wyspy, zwłaszcza z tajemniczą nauczycielką, dodają fabule głębi i dramatyzmu.

„1934” to również książka o miłości, stracie i wyborach, które trzeba podjąć w życiu. Moravia niejednokrotnie stawia swoich bohaterów przed trudnymi dylematami moralnymi i emocjonalnymi, co sprawia, że czytelnik zastanawia się nad własnymi wartościami i postawą wobec świata. Miłość w tym kontekście ukazana jest jako siła napędowa, ale także jako źródło cierpienia.

Jednym z głównych tematów powieści jest wpływ polityki na życie codzienne ludzi, a także konsekwencje wyborów, które podejmują. Moravia ukazuje, jak faszyzm wpływa na jednostkę i społeczeństwo jako całość, prowokując czytelnika do refleksji na temat jego własnej roli i odpowiedzialności wobec tego, co dzieje się w świecie.

Mimo że akcja „1934” rozgrywa się na tle lat trzydziestych XX wieku, poruszone problemy są wciąż aktualne. Powieść daje nam możliwość zrozumienia, jak ważne jest zachowanie czujności i odpowiedzialności wobec zagrożeń politycznych, jakie mogą niszczyć życie ludzi na różnych płaszczyznach.

Podsumowując, „1934” to poruszająca powieść, która łączy w sobie elementy psychologiczne, polityczne i miłosne, tworząc niezapomniane literackie doświadczenie. Mistrzowski styl Moravii sprawia, że książka jest nie tylko przyjemna w czytaniu, ale także prowokuje do refleksji na temat ważnych kwestii społecznych i moralnych.

Choć niektórzy czytelnicy mogą uważać, że fabuła jest miejscami zbyt wolna, warto pamiętać, że opowieść nie skupia się jedynie na wartkiej akcji, ale przede wszystkim na psychologicznych i emocjonalnych aspektach życia bohaterów oraz na analizie ówczesnego społeczeństwa.

Ostatecznie, „1934” to lektura obowiązkowa dla miłośników literatury włoskiej, jak również dla tych, którzy chcą zgłębić tematykę rosnącego faszyzmu w Europie i jego wpływ na życie zwykłych ludzi. Dzięki swojej uniwersalności i głębi przekazu, książka ta pozostaje aktualna i wartościowa także dzisiaj, będąc znakomitym źródłem inspiracji dla refleksji na temat naszej wspólnej historii oraz wyzwań, przed którymi stoi współczesne społeczeństwo.

„1934” Alberto Moravii to powieść nie tylko dla miłośników literatury, ale także dla każdego, kto chce zrozumieć, jak przeszłość wpływa na teraźniejszość i jak ważne jest pamiętanie o lekcjach, które niesie historia. Wzruszająca, refleksyjna i prowokująca, ta książka z pewnością pozostanie w pamięci czytelników na długo po przewróceniu ostatniej strony.

Niektóre fragmenty powieści mogą być trudniejsze do przyswojenia przez czytelników, którzy oczekują szybkiego tempa i skupiają się na akcji. Mimo to, warto poświęcić czas na tę książkę, by docenić jej głębię, mistrzowski styl pisarski i aktualność poruszanych problemów.

5/5 - (1 vote)

Anna Szamotuła „Salto mortale”

„Salto mortale”, czyli przewrót kopernikański

Scenariusz i reżyseria: Anna Szamotuła

Reżyseria dźwięku: Paweł Szaliński

Muzyka (kompozycja i wykonanie): Piotr Skotnicki

Produkcja: Beata Jankowska

Premiera: 19 lutego 2023, godz. 21:00 (premiera miała miejsce w programie pierwszym)

Czas trwania – 40’42”

Obsada:

Mikołaj Kopernik – Andrzej Ferenc

Klaudiusz Ptolemeusz – Marcin Przybylski

Galileusz – Włodzimierz Press

Jan Matejko – Andrzej Mastalerz

Henryk Levittoux – Łukasz Wójcik

Noc – Angelika Kurowska

Utwór „O Fortuna” wykonał Krzysztof Antkowiak

Opowieść rozpoczyna się w pracowni Jana Matejki, gdzie artyście towarzyszy Henryk Levittoux, który pozował do słynnego portretu „Astronoma Kopernika, czyli rozmowa z Bogiem”. Po chwili obaj wychodzą, a w pracowni zaczyna się niecodzienna sytuacja.

W słuchowisku, prace malarskie ożywiają ducha Mikołaja Kopernika, który z kolei przyprowadza innych wielkich uczonych – Ptolemeusza, którego prace Kopernik uważnie studiował, oraz Galileusza, który był gorącym orędownikiem odkryć polskiego astronoma oraz wybitnym naukowcem, poszerzającym teorię heliocentryczną o swoje badania i obserwacje. W trakcie spotkania uczeni nie tylko rozmawiają o pięknie nauki, ale także o cenie, jaką trzeba czasem zapłacić za wolność i walkę o prawdę. Co wyniknie z takiego spotkania?

5/5 - (2 votes)

Adam Wojtyszko „Ucho”

Autor i reżyser – Adam Wojtyszko

Reżyseria dźwięku – Agnieszka Szczepańczyk

Opracowanie muzyczne – Renata Baszun

Kierownictwo produkcji – Beata Jankowska

Premiera: 26.02.2023

Czas trwania: 31’13”

Obsada:

Paweł Drzewiecki w roli Narratora

Aleksandra Radwan

Ewa Kania

Sara Lityńska

Zbigniew Suszyński

Krzysztof Szczepaniak

Łukasz Karczewski

Mirosław Wieprzewski

Michał Bajor

Fabuła

Trójkowy kryminał, ale nie w cyklu Teatrzyk Zielone Oko.

Słuchowisko opowiada historię pana „Ucha”, technika policyjnego, który dysponuje niezwykłym słuchem. Autor, Adam Wojtyszko, wykorzystał ciekawą formę, składającą się z siedmiu kilkuminutowych odcinków, tworzących rodzaj mini-serialu. Dzięki tej strukturze fabuły, w zawrotnym tempie prowadzeni jesteśmy do finału, czyli rozwiązania zagadki kryminalnej. Choć od początku wiemy, kto jest winny, bohaterowie tego nie wiedzą.

Zaczyna się od historii Moniki W., której randka skończyła się porażeniem paralizatorem, wrzuceniem do bagażnika zakurzonego samochodu i wywiezieniem w niewiadomym kierunku…

5/5 - (2 votes)