Autor: Jules Gabriel Verne

Tekst: Stefan Majchrowski

Przekład: Izabella Rogozińska

Reżyseria: Wanda Tatarkiewicz-Małkowska

Premiera: 1952

Czas trwania

część I: 29’53”

część II: 29’43”

część III: 26’42”

Obsada

Wieńczysław Gliński – Narrator

Czesław Kalinowski – Kapitan John Mangles

Halina Michalska – Lady Helena Glenarvan

Konstanty Pągowski – Jakub Paganel

Zofia Raciborska – Robert Grant, syn kapitana Granta

Janina Seredyńska – Mary Grant, córka kapitana Granta

Kazimierz Wilamowski – Edward Glenarvan

Fabuła

Słuchowisko rozpoczyna się na pokładzie luksusowego jachtu „Duncan”, należącego do lorda Edwarda Glenarvana, gdzie załoga dowodzona przez kapitana Johna Manglesa wyławia z morza ogromnego rekina. Wewnątrz żołądka drapieżnika marynarze odnajdują zakorkowaną butelkę, a w niej uszkodzone przez wodę dokumenty zapisane w trzech różnych językach: niemieckim, francuskim i angielskim. Z częściowo zmytych słów i sylab – takich jak „37 stopień szerokości”, „ratunek” czy fragmenty nazw „bri” i „landia” – lord Glenarvan i jego przyjaciele dedukują, że mają do czynienia z dramatycznym wołaniem o pomoc. Wynika z nich, że 7 czerwca 1862 roku statek „Britannia”, dowodzony przez kapitana Granta, uległ katastrofie u wybrzeży Patagonii, a ocalały dowódca oraz dwaj marynarze trafili do niewoli u lokalnych Indian.

Mając te kluczowe informacje, lord Glenarvan udaje się do Londynu, by prosić brytyjską Admiralicję o zorganizowanie oficjalnej misji ratunkowej, jednak spotyka się z bezduszną odmową. Sytuacja nabiera jednak nowego wymiaru, gdy na jachcie zjawiają się zdesperowane dzieci zaginionego kapitana – córka Mary oraz jej brat Robert. Poruszeni ich tragicznym losem, lord Edward i jego żona Helena podejmują szlachetną decyzję o wyruszeniu w podróż na własną rękę, kierując „Duncana” ku wybrzeżom Ameryki Południowej. Ku zaskoczeniu wszystkich, tuż po wypłynięciu na pełne morze okazuje się, że na pokładzie znajduje się pasażer na gapę – francuski geograf Jakub Paganel, który przez roztargnienie wsiadł na ich jacht zamiast na statek „Scotia”. Zaintrygowany celem misji, uczony z entuzjazmem postanawia dołączyć do poszukiwań.

Po pomyślnym dotarciu do wybrzeży Chile, dokładnie wzdłuż 37. równoleżnika, zorganizowana zostaje niebezpieczna ekspedycja lądowa, w której biorą udział m.in. lord Glenarvan, uczony Paganel, porucznik oraz młody Robert Grant. Przeprawa przez Andy okazuje się wyzwaniem zagrażającym ich życiu – podróżnicy doświadczają trzęsienia ziemi, a w wyniku oberwania się skał Robert traci przytomność i zostaje porwany przez gigantycznego kondora. Tylko dzięki niezwykle celnemu strzałowi chłopiec zostaje ocalony w locie, a wyprawa, wspomagana przez przyjaznego Patagończyka, wyrusza dalej przez rozległą pampę. Tam uderza w nich kolejne śmiertelne zagrożenie w postaci potężnej powodzi; woda zalewa tereny, zmuszając bohaterów do szukania schronienia w konarach potężnego drzewa, w które uderza piorun, a u stóp którego gromadzą się wygłodniałe kajmany. Choć docierają do brzegów Atlantyku, nie odnajdują kapitana Granta, lecz Paganel odkrywa błąd w początkowej interpretacji dokumentu – hiszpańskie słowo „austral” nie oznaczało lądu w Ameryce Południowej, lecz kontynent Australii.

Idąc za nowym tropem, jacht „Duncan” obiera kurs na Australię, gdzie uczestnicy wyprawy natychmiast wznawiają żmudne poszukiwania na lądzie. Na jednej z lokalnych farm spotykają człowieka nazwiskiem Ayrton, który twierdzi, że służył jako bosman na pokładzie „Britannii” i oferuje swoją pomoc w odnalezieniu kapitana, który rzekomo znajduje się w głębi australijskiego lądu. Ekspedycja rusza więc przez bezdroża, mijając nietypową faunę i florę, jak choćby drzewa, które z powodu specyficznego ułożenia liści nie dają żadnego cienia. Spokój wyprawy kończy się brutalnie, gdy w tajemniczych okolicznościach zaczynają zdychać ich konie oraz woły pociągowe. Wkrótce wychodzi na jaw przerażająca prawda: za aktami sabotażu stoi sam Ayrton, który okazuje się być Benem Joyce’em – bezwzględnym przywódcą zbiegów, planującym ukraść jacht lorda Glenarvana.

Pozbawieni zwierząt pociągowych i uwięzieni w głębi lądu bez jakiegokolwiek śladu po kapitanie Grancie, bohaterowie uświadamiają sobie, że muszą przerwać bezowocną australijską misję. Zrezygnowani, podejmują ostateczną decyzję o udaniu się do Auckland w Nowej Zelandii, licząc na znalezienie stamtąd transportu morskiego z powrotem do Europy. Niestety, wejście na nowe terytorium niesie za sobą kolejne, niezwykle mroczne niebezpieczeństwa. Cała ekipa ratunkowa wpada w zasadzkę i trafia do niewoli u lokalnych tubylców – Maorysów, którzy okazują się być kanibalami. Po dramatycznych wydarzeniach bohaterom udaje się zbiec z wioski ludożerców i dotrzeć nad wybrzeże, uciekając przed ścigającymi ich napastnikami.

W tym krytycznym momencie zrezygnowany geograf Paganel doznaje kolejnego, decydującego olśnienia dotyczącego uszkodzonego listu odnalezionego w brzuchu rekina. Uczony dedukuje, że fragmentaryczne słowo „abor” jest w rzeczywistości częścią nazwy wyspy Tabor, znanej powszechnie na mapach jako wyspa Maria Teresa. Chwilę później podróżnicy dostrzegają na morzu płynący okręt, którym okazuje się ich własny jacht „Duncan”, a radosna załoga wita wyczerpanych przyjaciół na pokładzie. Ostatecznie jacht dopływa do wytypowanych brzegów wyspy Tabor, gdzie lord Glenarvan odnajduje zaginionego kapitana Granta oraz dwóch jego lojalnych marynarzy, z sukcesem kończąc tę niesamowitą, globalną podróż.