Utwór: Katalizator

Autor: Marcin Wolski

Reżyseria: Jan Warenycia

Realizacja akustyczna i opracowanie muzyczne: Ewa i Marian Szałkowscy

Premiera: 1992 Teatr Polskiego Radia

Seria: Baśnie dla bezsennych – noce 106-107

Odcinki

część 1: 17:49

część 2: 17:53

Obsada

Agnieszka Pilaszewska (panna Cindy Crowford)

Janusz Zakrzeński (inspektor Walt Starson)

Wojciech Machnicki (Allen Forst)

Arkadiusz Bazak

Bogusz Bilewski

Fabuła

Akcja słuchowiska rozpoczyna się od napiętej rozmowy pomiędzy inspektorem Starsonem a Cindy Crawford. Starson wyznaje, że pracował jako asystent przy śledztwie dotyczącym śmierci ojca Cindy, wybitnego neurologa, profesora Zuckermayera. Oficjalna wersja zakładała, że profesor zginął w zwykłym wypadku samochodowym, zderzając się czołowo z innym pojazdem, którego kierowca również poniósł śmierć. Starson ma jednak poważne wątpliwości co do tej wersji wydarzeń, zwłaszcza że tej samej nocy asystent laboratoryjny profesora, Donald Grant, popełnił samobójstwo przez powieszenie.

W trakcie rozmowy wychodzi na jaw, że profesor Zuckermayer zajmował się nietypowymi i wysoce tajnymi badaniami. Neurolog zgłębiał teorię „Gera” oraz filozofię przypadku, badając ludzi, którzy w niewytłumaczalny sposób przyciągają i przynoszą innym nieszczęście. Starson sugeruje, że profesor podczas swoich prac odkrył w Waszyngtonie tajemnicę tak wielką, że mogła ona doprowadzić do jego śmierci. Kluczem do zagadki okazuje się notes znaleziony przez Cindy w sejfie ojca, w którym znajdowała się lista dwudziestu pięciu kobiet.

Cindy oraz jej narzeczony, Ralph, poświęcili sześć miesięcy na odnalezienie kobiet z listy profesora. Okazało się, że wszystkie z nich były pacjentkami Zuckermayera, które cierpiały na rozmaite dolegliwości, w tym silne depresje związane z ciążą. Jedna z kobiet, Emma Danstel, po próbie samobójczej była leczona przy pomocy hipnozy, a po przebudzeniu ze zdziwieniem odkryła, że znajduje się w laboratorium izotopowym. Ralph odkrył również niezwykle istotny szczegół: Emma była jedyną kobietą z całej listy, której dziecko zmarło tuż po porodzie.

Inspektor Starson dzieli się z Cindy swoją przerażającą hipotezą: lista 25 kobiet była w rzeczywistości grupą poddaną tajnemu eksperymentowi, mającemu na celu wyhodowanie „Jonaszów” – ludzi, którzy stanowią katalizator nieszczęść. Przykładem takiego „Jonasza” był Mike Forbes, syn jednej z kobiet, w którego otoczeniu nieustannie dochodziło do samobójstw, wypadków i innych tragedii. Dowodem na anomalię tych ludzi był fakt, że Mike oraz inny „Jonasz”, Al Carson Junior, jako jedyni bez szwanku przeżyli katastrofę lotniczą w Buffalo.

Aby udowodnić swoją teorię, narzeczony Cindy zorganizował spotkanie trzech „Jonaszów” w kawiarni hotelu Plaza. Do spotkania doszło 13 marca o godzinie 15:00, a jego skutki były apokaliptyczne. Nagromadzenie katalizatorów pecha w jednym miejscu doprowadziło do absurdalnej i krwawej masakry; wywiązała się strzelanina, w której zginęło sześć osób, a strzelający z niewiadomych przyczyn wpadli w szał. Trzej „Jonasze” wyszli z kawiarni zupełnie nietknięci, natomiast Ralph, będący świadkiem tych wydarzeń, przypłacił to śmiertelnym zawałem serca. W tym dramatycznym momencie Cindy orientuje się, że inspektor Starson to tak naprawdę znajomy o imieniu Walt.

W drugiej części słuchowiska Walt potwierdza swoją tożsamość i zdradza, że badania profesora Zuckermayera zostały przejęte przez potężną agencję. Mężczyzna oświadcza, że ze względu na ogromne zagrożenie, wszyscy pozostali przy życiu „Jonasze” muszą zostać natychmiast zlikwidowani. Wtedy pada najbardziej wstrząsająca informacja: na liście profesora było tak naprawdę 26 nazwisk, a tym ostatnim była Virginia Crawford Zuckermayer – matka Cindy. Cindy z przerażeniem uświadamia sobie, że ona sama jest jednym ze zmutowanych „Jonaszów”, na których Walt właśnie wydaje wyrok śmierci.

Pod pretekstem ucieczki, Walt wywozi Cindy do opuszczonego domku głęboko w lesie. Na miejscu mężczyzna upija się szampanem i wyznaje swoje prawdziwe intencje – zamierza zabić Cindy z polecenia agencji, wyciągając w jej kierunku broń. W tym momencie uaktywnia się niezwykła, niszczycielska aura „Jonasza”, którą emanuje Cindy. Dochodzi do tragicznego i absurdalnego splotu okoliczności, w wyniku którego Walt potyka się i sam przypadkowo strzela sobie w usta, ponosząc śmierć na miejscu.

Będąc świadomą swojej potęgi i chcąc dokonać zemsty, Cindy dzwoni do swojego szefa, Steve’a, i nakazuje mu wysłać 24 telegramy do pozostałych przy życiu „Jonaszów”. Kobieta planuje zgromadzić ich wszystkich w jednym, newralgicznym miejscu: przed Białym Domem w Waszyngtonie, dokładnie o godzinie 15:00, podczas spotkania prezydenta z delegacjami z krajów arabskich i Izraela. Skoncentrowanie dwudziestu czterech mutantów w jednym miejscu wywołuje absolutny chaos i globalną katastrofę. Przed Białym Domem wybuchają zamieszki na niewyobrażalną skalę: walczą ze sobą delegacje, bojówki różnych frakcji politycznych i religijnych, a całe wydarzenie zamienia się w krwawą rzeź, z której jednak żaden z „Jonaszów” nie odnosi najmniejszych obrażeń.

W ostatnich minutach słuchowiska następuje niespodziewany zwrot akcji – okazuje się, że cała ta przerażająca historia jest relacją Walta Starsona, którą były inspektor opowiada lekarzowi psychiatrze. Walt z bezsilnością zdaje sobie sprawę, że zmutowani „Jonasze” naprawdę istnieją, kontrolują rzeczywistość, a ich niszczycielski plan wywołania chaosu w Waszyngtonie został zrealizowany. Ze względu na absolutnie nieprawdopodobny i paranoiczny charakter jego opowieści o globalnym spisku i „katalizatorach pecha”, nikt z decydentów mu nie uwierzył. Fabuła kończy się tragicznym i przygnębiającym akcentem – Starson, uwięziony z niszczącą umysł prawdą, zostaje uznany za osobę całkowicie niepoczytalną. Mając świadomość swojej ostatecznej klęski, zrezygnowany kończy swoją opowieść i prosi lekarza, by ten odprowadził go z powrotem do izolatki.