Utwór: Hiszpańska krew
Autor: Raymond Chandler
Czas trwania: 35’16″
Obsada
Krzysztof Kołbasiuk (porucznik Sam Delaguerra)
Grażyna Barszczewska (Bella)
Janusz Bukowski (szef Delaguerra)
Fabuła
Słuchowisko przenosi nas w brutalny, przeżarty korupcją i politycznymi układami świat kalifornijskiego miasta. Głównym bohaterem jest Sam Delaguerra, twardy, cyniczny i nieustępliwy detektyw policyjny. W jego żyłach płynie tytułowa hiszpańska krew, która determinuje jego porywczość, niechęć do kompromisów i bardzo specyficzny, osobisty kodeks honorowy. Akcja zawiązuje się w ponurą, deszczową noc, kiedy Sam zostaje wezwany do luksusowej rezydencji swojego dawnego, bardzo bliskiego przyjaciela – Donny’ego Marra. Marr, niezwykle popularny polityk będący u progu wielkiej kariery i startujący w nadchodzących wyborach, zostaje znaleziony martwy w swoim eleganckim gabinecie. Choć miejsce zbrodni zostało starannie zaaranżowane tak, aby wyglądało na klasyczne samobójstwo z użyciem broni palnej, bystre oko Delaguerry i jego wieloletni instynkt śledczego natychmiast wychwytują drobne nieścisłości, które bezsprzecznie świadczą o morderstwie.
Niemal natychmiast po zgłoszeniu swoich podejrzeń, Sam napotyka na potężny i bezwzględny opór ze strony własnych przełożonych oraz całego policyjnego establishmentu. Zbliżają się wybory, a morderstwo tak prominentnej figury to gigantyczny problem dla elit trzęsących miastem. Zwierzchnicy Delaguerry, uwikłani w polityczne gierki, wywierają na niego olbrzymią presję, aby jak najszybciej zamknąć sprawę i oficjalnie ogłosić samobójstwo, co pozwoliłoby uniknąć skandalu. Detektyw zostaje odsunięty od dochodzenia z jawnym ostrzeżeniem, by nie ważył się drążyć tematu. Jednak jego głęboka lojalność wobec zmarłego przyjaciela oraz wrodzona, niepokorna natura nie pozwalają mu ustąpić. Ryzykując utratę odznaki, zniszczenie kariery, a nawet życie, Sam schodzi do podziemia, by prowadzić prywatne, w pełni nieoficjalne śledztwo.
Kluczem do rozwikłania mrocznej zagadki okazuje się najbliższe otoczenie zmarłego polityka, a w szczególności jego piękna, dystyngowana, lecz skrywająca wiele tajemnic żona, Belle Marr. Sama z Belle łączyła w przeszłości skomplikowana, romantyczna relacja, dlatego detektyw składa jej wizytę, podświadomie wyczuwając, że kobieta nie mówi mu całej prawdy o ostatnich dniach życia męża. Poprzez żmudną dedukcję, łączenie drobnych poszlak i bezkompromisowe przesłuchania niechętnych świadków, Delaguerra odkrywa, że Donny padł ofiarą brudnego szantażu. Kompromitujące materiały miały zniszczyć jego karierę, a ślady prowadzą prosto w objęcia potężnego syndykatu zbrodni i ludzi powiązanych z nielegalnym hazardem.
Zstępując coraz głębiej w bezlitosny, przestępczy półświatek, zdeterminowany detektyw konfrontuje się z bezwzględnym gangsterem, niejakim Maxem Kinderem, w którego otoczeniu brudna polityka splata się z brutalną siłą. Sam musi wykorzystać całe swoje uliczne doświadczenie, by przetrwać w środowisku, w którym życie ludzkie nie ma najmniejszej wartości, a każdy błąd może zakończyć się kulą w plecach. Delaguerra jest zastraszany, osaczany i fizycznie atakowany przez wynajętych zbirów, jednak jego determinacja tylko rośnie z każdym zadanym ciosem. Krok po kroku rekonstruuje on przebieg tragicznej nocy, dowiadując się, że jego przyjaciel został zamordowany, ponieważ w ostatniej chwili odzyskał kręgosłup moralny, postawił się szantażystom i odmówił pełnienia roli politycznej marionetki.
Punkt kulminacyjny słuchowiska to pełna napięcia, krwawa konfrontacja z bezpośrednimi sprawcami zbrodni. Delaguerra, działający już całkowicie na własną rękę, namierza płatnego mordercę pociągającego za spust. W klasycznej, gwałtownej strzelaninie Sam wymierza sprawiedliwość, kładąc na szali własne życie. Udaje mu się ostatecznie przeżyć i, co ważniejsze, zabezpieczyć kluczowe dowody obciążające nie tylko samych egzekutorów, ale i grubych ryb na wysokich stanowiskach, które wydały wyrok śmierci, aby chronić swoje nielegalne interesy.
Finał historii, jak to bywa w najlepszych, pesymistycznych tradycjach czarnego kryminału, daleki jest jednak od triumfalnego zakończenia. Sam Delaguerra z triumfem kładzie zebrane dowody na biurku swoich przełożonych. Prawda o morderstwie jest bezsporna, jednak bezduszna machina polityczna działa dalej. Zwierzchnicy, chroniąc własne układy, decydują się wyciszyć sprawę; prawdziwi mocodawcy zbrodni pozostają nietykalni, a wersja dla prasy i opinii publicznej zostaje odpowiednio wygładzona. Delaguerra, dogłębnie obrzydzony hipokryzją systemu, któremu poświęcił lata służby, oraz rozczarowany postawą ludzi z wyższych sfer, decyduje się na jedyny słuszny dla niego krok. Oczyszcza imię swojego przyjaciela, ale ostatecznie zostaje sam, odchodząc w mroczną noc z poczuciem, że w tak zepsutym świecie sprawiedliwość jest jedynie pustym słowem.
