Utwór: Strzelanina u Cyrano

Tytuł oryginału: Guns at Cyrano’s

Autor: Raymond Chandler

Premiera: 8 sierpnia 1992 Teatr Polskiego Radia

Przekład: Krzysztof Adamski

Adaptacja: Krzysztof Adamski

Reżyseria: Bogdan Augustyniak

Realizacja akustyczna: Andrzej Złomski

Seria: Teatrzyk Zielone Oko

Obsada

Ted Mulvern, prywatny detektyw: Krzysztof Chamiec

Jane Adrian: Agnieszka Pilaszewska

Albert Acosta: Sławomir Holland

Benny Cyrano: Roman Wilhelmi

Schenwer: Maciej Damięcki

Duke Targo: Krzysztof Majchrzak

Dol Conant: Tadeusz Pluciński

Kritz: Tomasz Marzecki

Senator Mierson: Edmund Fetting

Adams: Jerzy Tkaczyk

Porucznik McChesey: Henryk Talar

Fabuła

Akcja słuchowiska rozpoczyna się w gęstej, deszczowej atmosferze typowej dla klasycznego kina noir. Prywatny detektyw, Ted Malvern (występujący czasem w innych adaptacjach jako Carmady), wraca późną nocą do swojego hotelu. Zmęczony i przemoknięty, zauważa na korytarzu nerwowego, sprawiającego wrażenie odurzonego narkotykami mężczyznę, co od razu wzbudza jego zawodową czujność. Chwilę później, tuż pod drzwiami swojego apartamentu, Malvern potyka się o nieprzytomną, piękną blondynkę. Kobieta leży na dywanie, a tuż obok niej spoczywa porzucony pistolet kaliber .22. Detektyw, nie chcąc zwracać uwagi obsługi i policji, wciąga ją do pokoju, by ją ocucić i dowiedzieć się, jakie kłopoty przyniosła pod jego próg.

Kiedy nieznajoma odzyskuje przytomność, detektyw dowiaduje się, że nazywa się Jean Adrian i pracuje jako piosenkarka w eleganckim, choć podszytym kryminalnym półświatkiem klubie Benny’ego Cyrano. Kobieta jest zdesperowana. Wyjawia Malvernowi, że jej partner, utalentowany i obiecujący bokser Duke Targo, znalazł się w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Bezwzględny gangster i trzęsący miastem zakulisowy gracz, Doll Conant, wywiera na sportowca brutalną presję, zmuszając go do celowego przegrania zbliżającej się, bardzo ważnej walki. Jean, próbując ratować karierę i życie ukochanego, postanowiła wziąć sprawy w swoje ręce, ale szybko przerosła ją brutalność i bezwzględność przestępczego świata.

Malvern, kierujący się własnym, cynicznym kodeksem honorowym, postanawia pomóc dziewczynie, choć wie, że to igranie z ogniem. Wkracza w ponury świat ustawianych walk bokserskich, szemranych typów i wszechobecnej korupcji. Śledztwo brutalnie uświadamia mu, że stawka jest znacznie wyższa. Targo zostaje dotkliwie pobity przez zbirów jako „ostrzeżenie”, a ludzie Conanta zaczynają deptać detektywowi po piętach. W międzyczasie policja odnajduje trupa owego odurzonego mężczyzny z hotelowego korytarza – okazuje się, że był to niejaki Albert, pionek w grze, który najwyraźniej wiedział zbyt wiele o niebezpiecznych powiązaniach swoich mocodawców.

Z każdym kolejnym krokiem główny bohater zapuszcza się coraz głębiej w sieć kłamstw, która nieuchronnie prowadzi go do nocnego klubu tytułowego Benny’ego Cyrano. Lokal ten, będący miejscem spotkań zarówno śmietanki towarzyskiej, jak i najniebezpieczniejszych rekinów podziemia, staje się areną dramatycznych wydarzeń. Napięcie sięga tam zenitu, doprowadzając do tytułowej, krwawej strzelaniny, w której krzyżują się interesy mafii Conanta i osób próbujących wyrwać się spod jego zgubnego wpływu. Świsnące w ciemności kule i panika wśród gości stanowią punkt zwrotny fabuły – nikt z zamieszanych w sprawę nie może już czuć się bezpiecznie, a sam Cyrano okazuje się postacią tragiczną, desperacko próbującą spłacić stare długi.

W toku dalszego dochodzenia kryminalna układanka nabiera niespodziewanych i znacznie szerszych kształtów. Detektyw odkrywa, że ustawiane walki bokserskie to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Intryga Conanta sięga najwyższych szczebli lokalnej polityki, a na scenie pojawia się postać szanowanego senatora stanowego, Courtwaya. To właśnie on był głównym celem bezwzględnego szantażu. Powodem presji wywieranej na polityka jest pilnie strzeżony sekret z jego przeszłości – tajemnica dotycząca nieślubnej córki, której ujawnienie zrujnowałoby jego nieskazitelną karierę. Piosenkarka Jean Adrian niespodziewanie okazuje się kluczem do tej zagadki, będąc wykorzystywaną bez jej wiedzy przez pociągającego za sznurki gangstera.

Historia, jak przystało na klasykę gatunku, zmierza do gorzkiego i przesiąkniętego ołowiem finału, w którym wszystkie strony muszą stanąć z bronią w ręku. W pełnej napięcia konfrontacji padają ostateczne oskarżenia i dochodzi do krwawej egzekucji. Sprawiedliwość zostaje wymierzona, choć w mocno zniekształcony, nieformalny sposób. Malvern, ryzykując własną wolnością, precyzyjnie zaciera ślady i zataja te elementy prawdy, które mogłyby niepotrzebnie zniszczyć życie niewinnym osobom. Zwieńczeniem historii jest rozstanie detektywa z Jean Adrian – pozbawione hollywoodzkich sentymentów, chłodne i na wskroś samotne. Bohater wraca do swojego zadymionego biura, upewniając się w przekonaniu, że w tym mieście sprawiedliwość rzadko idzie w parze z prawem.