Od 16 marca br. (2020) od poniedziałku do piątku o godzinie 10.35 w Programie I Polskiego Radia nadawane jest słuchowisko z roku 1974 według powieści Juliusza Verne „20.000 mil podmorskiej żeglugi”.

Reżyseria: Jerzy Markuszewski

Adaptacja, scenariusz: Anna Lisowska-Niepokólczycka

Realizacja: Jerzy Jeżewski

Premiera: 1974

Inne emisje: 16 marca 2020

Czas trwania

część I: 22’21”

część II: 20’56”

część III: 19’09”

część IV: 22’28”

Obsada

Jan Matyjaszkiewicz – Pierre Aronnax, profesor zoologii Paryskiego Muzeum Przyrodniczego

Piotr Fronczewski – Conseil, flamandzki służący

Igor Śmiałowski – John B. Hobson, sekretarz stanu do Spraw Marynarki

Henryk Bąk – Farragut, kapitan statku „Abraham Lincoln”

Józef Nalberczak – Ned Land, kanadyjski harpunnik

Andrzej Szalawski – Nemo, kapitan „Nautilusa”

Świetna kreacja Piotra Frączewskiego. Wielka szkoda, że nasze publiczne radio nie udostępnia podcastów tego słuchowiska.

„20.000 mil podmorskiej żeglugi” Juliusza Verne’a to klasyczna powieść przygodowa, która opowiada historię kapitana Nemo i jego podwodnego okrętu, Nautilusa. Verne stworzył fascynujący świat podwodny, pełen tajemniczych stworzeń i nieznanych lądów. Książka ta jest również hołdem dla nauki i technologii, pokazując, jakie możliwości daje ludzkości postęp.

Narracja jest pełna napięcia i emocji, a czytelnik jest ciągle zaintrygowany tym co się wydarzy w kolejnych rozdziałach. Verne dokładnie opisuje przygody kapitana Nemo i jego załogi, a także krajobrazy, jakie spotykają podczas swojej podróży.

„20.000 mil podmorskiej żeglugi” Juliusza Verne’a to klasyka literatury przygodowej, która z pewnością zachwyci zarówno młodych, jak i starszych czytelników. Fantastyczne opisy i niezwykła wizja przyszłości sprawią, że ta powieść pozostanie ponadczasowa.

Fabuła

Akcja słuchowiska rozpoczyna się w roku 1866, kiedy to przez światowe oceany przetacza się fala niepokojących doniesień. Liczne statki są taranowane i uszkadzane przez tajemniczego, niezwykle szybkiego i potężnego potwora morskiego. Rząd Stanów Zjednoczonych postanawia działać i organizuje pościgową ekspedycję na pokładzie fregaty „Abraham Lincoln”, której celem jest wytropienie i zgładzenie bestii. W wyprawie bierze udział wybitny francuski uczony, profesor Piotr Aronnax, jego lojalny i flegmatyczny służący Conseil oraz porywczy kanadyjski harpunnik, król wielorybników – Ned Land. Po miesiącach monotonnych i bezowocnych poszukiwań dochodzi wreszcie do konfrontacji. Bestia przypuszcza atak na okręt, a w wyniku potężnego uderzenia trzej bohaterowie zostają wyrzuceni za burtę prosto w mroczne fale oceanu.

Rozbitkowie, walcząc o przetrwanie, trafiają na twardy, metalowy grzbiet rzekomego potwora. Szybko uświadamiają sobie, że to, co cały świat brał za gigantycznego narwala, jest w rzeczywistości cudem zaawansowanej techniki – potężnym statkiem podwodnym o nazwie „Nautilus”. Bohaterowie zostają wciągnięci pod pokład przez zamaskowaną załogę, a następnie poznają enigmatycznego dowódcę jednostki, Kapitana Nemo. Tajemniczy gospodarz oświadcza im, że choć uratował im życie, to poznali oni jego największy sekret. Z tego powodu stają się jego dożywotnimi więźniami i nigdy nie powrócą na ląd. Profesor Aronnax, mimo perspektywy niewoli, jest zafascynowany wnętrzem okrętu, który kryje w sobie wspaniałą bibliotekę, bogate muzeum sztuki i cudów natury, a jego wszystkie systemy napędzane są potężną, niemal niespożytą siłą elektryczności.

W ten sposób rozpoczyna się ich niezwykła, długa odyseja przez mroczne głębiny. Bohaterowie mają okazję uczestniczyć w fascynujących wydarzeniach, między innymi w niezwykłym podwodnym polowaniu w podmorskich lasach wyspy Crespo, podczas którego używają nowoczesnych skafandrów nurkowych i wiatrówek zasilanych sprężonym powietrzem. Akcja nabiera ostrości, gdy w pobliżu wybrzeży Papui „Nautilus” osiada na zdradliwej rafie koralowej i musi czekać na przypływ. Kapitan Nemo udziela więźniom przepustki, pozwalając im udać się szalupą na pobliską wysepkę w celu upolowania świeżego mięsa. Ich łowy zostają jednak gwałtownie przerwane przez atak agresywnych tubylców. Zmuszeni do ucieczki, podróżnicy chronią się na pokładzie statku. Gdy uzbrojeni dzicy próbują wtargnąć na pokład, Nemo z łatwością odpiera ich inwazję, rażąc intruzów niewidocznym prądem z naelektryzowanych poręczy schodów, a ratujący okręt przypływ ostatecznie uwalnia maszynę z koralowej pułapki.

W kolejnej części podróż kontynuowana jest w kierunku Oceanu Indyjskiego. U wybrzeży Cejlonu Kapitan zabiera swoich gości do sekretnej, podwodnej jaskini, aby pokazać im perłę gigantycznych rozmiarów, którą starannie hoduje w ogromnej małży. W trakcie tego podwodnego spaceru stają się świadkami dramatycznego ataku krwiożerczego żarłacza na bezbronnego miejscowego poławiacza pereł. Nemo bez wahania rzuca się na ratunek i stacza z rekinem krwawą walkę wręcz z użyciem sztyletu. Kiedy dowódca znajduje się o krok od śmierci pod ciężarem bestii, życie ratuje mu błyskawiczny i celny cios harpunem Neda Landa. Kapitan hojnie obdarowuje uratowanego Hindusa, po czym okręt rusza dalej. Przepływając przez Morze Czerwone, Nemo demonstruje swoje genialne rozeznanie w geografii wód, przeprowadzając okręt przez tajny, odkryty przez siebie podwodny tunel łączący ten akwen bezpośrednio z Morzem Śródziemnym, co budzi ogromny podziw Aronnaxa.

Gdy „Nautilus” dopływa na Atlantyk, profesor poznaje wreszcie źródło niewyczerpanego bogactwa Kapitana. Dowódca statku zabiera go na dno Zatoki Vigo, gdzie spoczywają wraki dawnych hiszpańskich galeonów po brzegi wypełnione złotem i skarbami. Okazuje się, że to właśnie stąd Nemo czerpie gigantyczne środki, by potajemnie finansować bunty i ruchy narodowowyzwoleńcze uciskanych ludów na całej planecie. Po tym odkryciu okręt kieruje się na dalekie południe, docierając wreszcie pod zwały lodowe bieguna południowego. Tam dochodzi do krytycznego incydentu – „Nautilus” zostaje uwięziony wewnątrz góry lodowej. Załodze zagląda w oczy widmo powolnej śmierci przez uduszenie na skutek kończących się zapasów powietrza. Dzięki nadludzkiej pracy fizycznej przy wyrąbywaniu lodu oraz sprytnemu użyciu wrzącej wody do topienia zatoru, załoga w ostatniej chwili odzyskuje wolność, chwytając na powierzchni życiodajny tlen.

Z biegiem czasu podróż przybiera jednak coraz bardziej mroczny i krwawy obrót. W trakcie żeglugi na północ statek wpada w gniazdo gigantycznych kałamarnic. Na zewnątrz okrętu wywiązuje się zaciekła, desperacka walka z użyciem siekier i harpunów. W trakcie potyczki jeden z lojalnych marynarzy Nemo zostaje porwany przez mackę potwora w morską otchłań. To wydarzenie pogrąża dowódcę w głębokiej rozpaczy i zamyka go w sobie. Niedługo później „Nautilus” zostaje wykryty i ostrzelany przez nieznany okręt wojenny państwa, z którym Nemo toczy prywatną, krwawą wojnę (państwa, które zniszczyło jego ojczyznę i rodzinę). Zżerany gniewem i pragnieniem zemsty dowódca z zimną krwią nakazuje taranowanie jednostki wroga, posyłając na dno statek wraz z całą jego załogą. To bezlitosne zniszczenie wywołuje wstrząs moralny u Aronnaxa i jego towarzyszy, którzy utwierdzają się w przekonaniu, że Kapitan jest szaleńcem i muszą od niego natychmiast uciec.

Zdesperowani więźniowie postanawiają zrealizować swój plan, gdy podwodny okręt zbliża się do północnych wybrzeży Europy, w rejonie Norwegii. Pod osłoną sztormowej nocy po cichu wsiadają do lekkiej szalupy przymocowanej do kadłuba. W momencie odcumowywania, ze zgrozą orientują się, dlaczego Nemo nie zwracał uwagi na sterowanie statkiem – „Nautilus” wpływa prosto w środek przerażającego Maelstromu, gigantycznego i śmiercionośnego wiru morskiego. Szalupa z uciekinierami zostaje gwałtownie zerwana ze śrub i rzucona w wirującą otchłań. Cudem jednak uchodzą z życiem. Profesor Aronnax, Conseil i Ned Land odzyskują przytomność w bezpiecznej chacie norweskich rybaków na Lofotach. Dalsze losy genialnego Kapitana Nemo i ostateczny los niezwykłego „Nautilusa” w potężnym wirze pozostają tajemnicą, wieńcząc tę pełną napięcia opowieść o potędze umysłu i zniszczeniach niesionych przez żądzę zemsty.